PECS – Picture Exchange Communication System

Το PECS αποτελεί ένα «Σύστημα Επικοινωνίας μέσω Ανταλλαγής Εικόνων» και πρόκειται για ένα πρόγραμμα εναλλακτικής επικοινωνίας, που επιτρέπει σε παιδιά και ενήλικες με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος και άλλες διαταραχές επικοινωνίας που δεν έχουν αναπτύξει λειτουργικό ή κοινωνικά αποδεκτό λόγο, να αρχίσουν να επικοινωνούν.

Αναπτύχθηκε το 1985 από τους Lori Frost και Andy Bondy. Μπορεί να εφαρμοστεί σε πλήθος διαφορετικών πλαισίων και δεν απαιτεί σύνθετο ή ακριβό υλικό. Ωστόσο, για την εφαρμογή του είναι απαραίτητη η εκπαίδευση σε αυτό από αναγνωρισμένους εκπαιδευτές.

Όσοι χρησιμοποιούν το PECS αρχικά μαθαίνουν να πλησιάζουν και να δείχνουν την εικόνα του αντικειμένου που επιθυμούν στο “σύντροφο επικοινωνίας” (communicative partner) ανταλλάσσοντάς τη με το επιθυμητό αντικείμενο. Με αυτό τον τρόπο, ο χρήστης κάνει έναρξη της επικοινωνίας, με συγκεκριμένα αποτελέσματα μέσα σε ένα κοινωνικό πλαίσιο.

Όσοι χρησιμοποιούν το PECS μαθαίνουν αρχικά να επικοινωνούν χρησιμοποιώντας μόνο μια εικόνα και στη συνέχεια μαθαίνουν να συνδυάζουν εικόνες, ώστε να μάθουν διάφορες γραμματικές δομές, σημασιολογικές σχέσεις και λειτουργίες επικοινωνίας.

Το πρωτόκολλο του PECS εξελίσσεται παράλληλα με την τυπική ανάπτυξη της γλώσσας. Δηλαδή, πρώτα διδάσκει στον εκπαιδευόμενο τις βασικές αρχές επικοινωνίας και το πώς να επικοινωνήσει. Αργότερα, μαθαίνει να επικοινωνεί με συγκεκριμένα μηνύματα, χωρίς να αποκλείεται η ανάπτυξη της ομιλίας, αν αυτή είναι δυνατόν εξελικτικά να συμβεί.

Το PECS είναι βασισμένο στην έρευνα και πρακτική εφαρμογή των αρχών της Εφαρμοσμένης Ανάλυσης Συμπεριφοράς (Applied Behavioral Analysis). Δίνει έμφαση στην ανάπτυξη λειτουργικών δεξιοτήτων επικοινωνίας, στη χρήση κατάλληλων ενισχυτών και στη δημιουργία προγραμμάτων συμπεριφοριστικής παρέμβασης.